Ο Μενέλαος Μίχας για το σχέδιο «Καλλικράτης» στην Μαγούλα
Στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΚΕ που πραγματοποιήθηκε στις 16 Μαρτίου και είχε ως θέμα την εφαρμογή του προγράμματος «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ», ο Υπουργός Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ξεκίνησε την ομιλία του με την φράση: «ήγγικεν η ώρα» .
Πριν από λίγες μέρες, εξάλλου, διανεμήθηκε ανοικτή επιστολή που υπογράφεται από τον επικεφαλής του συνδυασμού ΑΝΑΣΑ , όπου μεταξύ άλλων, διαπιστώσαμε την πλήρη αντίθεση του για την εφαρμογή της παραπάνω μεταρρύθμισης.
Σε μια χρονική συγκυρία λοιπόν, που οι εξελίξεις είναι ραγδαίες, θα πρέπει να απαντήσουμε στο δίλημμα: ναι ή όχι στην μεταρρύθμιση;
Το ερώτημα δεν είναι εύκολο να απαντηθεί και πιστεύουμε ότι πριν κάποιος συμφωνήσει ή διαφωνήσει κρίνεται σκόπιμο να εξετάσει τι σημαίνει και ποιοι είναι οι λόγοι εφαρμογής της μεταρρύθμισης αυτής.
Μετά την εφαρμογή του «Καποδίστρια» ο οποίος παρά τα προβλήματα, είχε τελικά θετικό πρόσημο όσον αφορά την συνεισφορά του στις τοπικές κοινωνίες, πάγιο αίτημα της αυτοδιοίκησης και των αιρετών της, όπως αυτό αποτυπώθηκε στο συνέδριο της ΚΕΔΚΕ στην Κυλλήνη το 2007, όταν με ομόφωνη απόφαση το κεντρικό όργανο γνωμοδότησε για την ανάγκη επέκτασης των συνενώσεων των δήμων , με την μορφή του «Καποδίστρια 2» και ανατέθηκε στο Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης η εκπόνηση μελέτης ο σχεδιασμός και η χωροθέτηση των νέων δήμων. Η μεταρρύθμιση δεν προχώρησε αφού η προηγούμενη κυβέρνηση ισχυρίσθηκε ότι υπήρξε οικονομική αδυναμία για την εφαρμογή του προγράμματος.
Η νέα κυβέρνηση που προέκυψε μετά τις τελευταίες εθνικές εκλογές, επανέφερε το θέμα της μεταρρύθμισης, δίνοντάς του αυτή τη φορά την ονομασία «Καλλικράτης». Το πρόγραμμα αυτό ήταν το βασικό θέμα συζήτησης στο πρόσφατο συνέδριο της ΚΕΔΚΕ, που πραγματοποιήθηκε στις 18-19-20 Ιανουαρίου στην Αθήνα , όπου επίσης υπήρξε ομοφωνία για την ανάγκη εφαρμογής του εγχειρήματος.
Από την μικρή αυτή ιστορική αναδρομή, που κατά τη γνώμη μας ήταν απαραίτητη, διαπιστώνεται ότι τόσο η πολιτεία όσο και η τοπική αυτοδιοίκηση κατ΄ αρχήν θεωρούν αναγκαίες τις δομικές αλλαγές που πρέπει να γίνουν στους υφιστάμενους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, του πρώτου και του δεύτερου βαθμού.
Ξεκινώντας από την διαπίστωση αυτή, θα προσπαθήσουμε να βρούμε τους βασικούς εκείνους πυλώνες που προτείνονται στο σχέδιο που έχει αναρτηθεί για διαβούλευση και θα πραγματοποιήσουν τελικά την μεταρρύθμιση.
Πριν απ΄ όλα όμως θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι το πρόγραμμα «Καλλικράτης» δεν αφορά μόνο τον πρώτο βαθμό τοπικής αυτοδιοίκησης, δηλαδή τους δήμους και τις κοινότητες . Αφορά και τον δεύτερο βαθμό, με την κατάργηση των νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων, αλλά και τις περιφέρειες με την μείωσή τους και την θέσπιση του αιρετού περιφερειάρχη, ο οποίος μέχρι σήμερα ορίζεται από την κυβέρνηση.
Πρόκειται λοιπόν για μια αλλαγή, η οποία τελικά θα επηρεάσει καθοριστικά το μέλλον της χώρας, αφού παρεμβαίνει στον πυρήνα της θεσμικής υπόστασης του κράτους και των λειτουργιών του, ενώ αποτελεί βασικό εργαλείο του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης.
Ας επανέλθουμε τώρα και ας δούμε τι αρμοδιότητες θα έχουν οι νέοι καλλικράτειοι δήμοι σύμφωνα με το σχέδιο νόμου. Εκτός από τις αρμοδιότητες που ασκούν μέχρι σήμερα, θα αναλάβουν εκείνες που προσιδιάζουν στον πρώτο βαθμό αυτοδιοίκησης, ώστε να εξασφαλίζεται η καλύτερη διαχείριση των τοπικών υποθέσεων και η καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Μεταφέρονται στους δήμους οι πολεοδομικές αρμοδιότητες που μέχρι σήμερα ασκούνται από τον δεύτερο βαθμό αυτοδιοίκησης. Έτσι για παράδειγμα , η έκδοση οικοδομικών αδειών, ο έλεγχος μελετών, αλλά και κάθε συναφούς χαρακτήρα αρμοδιότητες και πράξεις εφαρμογής, μεταφέρονται στους Δήμους με ταυτόχρονη μεταφορά του αντίστοιχου προσωπικού.
Επίσης μεταφέρονται οι πολιτικές πρόνοιας και οι προνοιακές υπηρεσίες, ενώ ταυτόχρονα οι νέοι δήμοι αναλαμβάνουν μεταξύ άλλων την έκδοση πιστοποιητικών οικονομικής αδυναμίας, τη χορήγηση κάρτας αναπηρίας, την καταβολή επιδομάτων, τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας ιδρυμάτων παιδικής πρόνοιας σε ιδιώτες, καθώς και σε συλλόγους ή σωματεία, τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας ιδιωτικών ή βρεφονηπιακών σταθμών.
Τα ίδια ισχύουν στους τομείς της υγείας και της δημόσιας υγιεινής. Οι Δήμοι αναλαμβάνουν τις σχετικές αρμοδιότητες, εποπτικές και άλλες, όπως τη διενέργεια εμβολιασμών, την υλοποίηση προγραμμάτων δημόσιας υγιεινής, που οργανώνονται από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ή από άλλους φορείς ή και χρηματοδοτούνται από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επιπροσθέτως, στον τομέα της παιδείας το σχολείο γίνεται αποκλειστική υπόθεση του δήμου, ο οποίος αναλαμβάνει πλέον τις αρμοδιότητες για την ανέγερση σχολείων και την κατανομή των πιστώσεων στις σχολικές επιτροπές για την επισκευή και συντήρηση των σχολικών κτιρίων, την μεταφορά των μαθητών από το τόπο διαμονής στο σχολείο φοίτησης, την διακοπή των μαθημάτων λόγω έκτακτων συνθηκών, την δυνατότητα ίδρυσης, λειτουργίας και εποπτείας κέντρου δια βίου μάθησης, όπως σχολές γονέων και κέντρων κατάρτισης.
Όσον αφορά τον τομέα του εμπορίου, οι δήμοι αναλαμβάνουν την δυνατότητα έκδοσης αποφάσεων για την ίδρυση, τη διάλυση και τον καθορισμό του τρόπου λειτουργίας των λαϊκών αγορών, τη συγκρότηση επιτροπών για τον έλεγχο των πωλητών, παραγωγών και επαγγελματιών των λαϊκών αγορών, την εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας για τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης περιπτέρων κ.λ.π.
Τέλος, οι νέοι δήμοι θα αναλάβουν αρμοδιότητες που αφορούν τους τομείς τοπικής ανάπτυξης, αποκτούν τη δυνατότητα μελέτης και εκτέλεσης έργων τοπικής σημασίας (αγροτική οδοποιία), την άσκηση εποπτείας των Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων, των μεταφορών και των ζητημάτων αστικής και δημοτικής κατάστασης.
Οι παραπάνω αρμοδιότητες εφόσον τελικά ψηφισθεί το νομοσχέδιο, θα είναι πάρα πολύ σημαντικές για την λειτουργία των δήμων και αποτελούσαν πάγια αιτήματα των αιρετών, αφού η επικάλυψη αρμοδιοτήτων ή ακόμα πολλές φορές η άγνοια και η μη ξεκάθαρη γνώση για το ποια υπηρεσία έχει την ευθύνη επίλυσης του θέματος, πλείστα προβλήματα έχει δημιουργήσει στην αυτοδιοίκηση αλλά κυρίως στους πολίτες που ταλαιπωρούνται αναίτια.
Θα μπορούσε κάποιος να καταγράψει σωρεία ανάλογων περιπτώσεων που καθημερινά δυσχεραίνουν την λειτουργία των δήμων και αποτελούν αιτίες προστριβών με τους δημότες.
Ένα σημαντικό επίσης θέμα που αποτελεί πρόταση της ΚΕΔΚΕ και συμπεριλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου, είναι ο εξορθολογισμός των νομικών προσώπων και των επιχειρήσεων των δήμων. Έτσι συγχωνεύονται οι επιχειρήσεις σε μία ανά κατηγορία, οι σχολικές επιτροπές σε μία για την Πρωτοβάθμια και μία για την Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση , μειώνονται σημαντικά το νομικά πρόσωπα, αρκετά εκ των οποίων σήμερα είναι ουσιαστικά ανενεργά, ενώ τέλος προβλέπεται η υπαγωγή τους στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Στο σημείο αυτό βέβαια πρέπει να γίνει απόλυτα σαφές ότι μεταφορά αρμοδιοτήτων δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να γίνει χωρίς αντίστοιχη μεταφορά πόρων , προσωπικού, υλικοτεχνικών υποδομών και σε ορισμένες περιπτώσεις ολόκληρων υπηρεσιών, αλλά κυρίως των εδώ και πολλά χρόνια παρακρατηθέντων χρηματοδοτήσεων από θεσμοθετημένους πόρους.
Γιατί και στο παρελθόν έχουν μεταφερθεί αρμοδιότητες στην τοπική αυτοδιοίκηση, οι οποίες δεν συνοδεύτηκαν από τις απαιτούμενες χρηματοδοτήσεις με αποτέλεσμα οι ήδη ανίσχυροι οικονομικά δήμοι να βυθιστούν εισέτι περισσότερο στα χρέη και να καταφεύγουν σε σύναψη δανείων ακόμα και για την κάλυψη των λειτουργικών τους υποχρεώσεων.
Βέβαια, τόσο στο σχέδιο νόμου, όσο στην ομιλία του στο τελευταίο συνέδριο της ΚΕΔΚΕ, αλλά και σ΄ αυτήν της 16/3/2010 στο Διοικητικό Συμβούλιο του οργάνου, ο Υπουργός Εσωτερικών , Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης δεσμεύτηκε για την απόδοση οφειλών από προηγούμενα έτη της ΣΑΤΑ συνολικού ύψους 240 εκατομμυρίων ευρώ, την χρηματοδότηση του προγράμματος ΣΥΝ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ, την χρηματοδότηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων στους οποίους θα περιλαμβάνονται ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων και Φόρος Προστιθέμενης Αξίας.
Μένει λοιπόν να δούμε στην πράξη την υλοποίηση των δεσμεύσεων με την ψήφιση του νόμου.
Από τα παραπάνω έγινε πιστεύουμε σαφές ότι η επικείμενη μεταρρύθμιση του προγράμματος «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ» , είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα και απαιτεί την αντίστοιχη αντιμετώπιση από όλους μας.
Έτσι ενώ θα περίμενε κάποιος οι αιρετοί να ανοίξουν διάλογο με το λαό , να αναδείξουν τα θέματα που αναφέρονται στο εγχείρημα της μεταρρύθμισης και τέλος να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την εξεύρεση των κοινών δράσεων που θα διαμορφώσουν τους νέους δήμους, αντίθετα βλέπουμε να μην ενδιαφέρονται για την μεταρρύθμιση αυτή καθαυτή , αλλά για το ποιες συνενώσεις θεωρούν ότι θα εξυπηρετήσουν τις προσωπικές τους φιλοδοξίες ή ακόμη και να διαφωνούν απόλυτα με αυτές.
Εκτίμησή μας είναι ότι ακόμη και αν η κυβέρνηση δεν καταφέρει να προχωρήσει στη ψήφιση του «Καλλικράτη», οι δήμοι της περιοχής θα πρέπει να προχωρήσουν σε διαδημοτικές συνεργασίες και να αναζητήσουν τρόπους για την αντιμετώπιση ζητημάτων υπερτοπικού ενδιαφέροντος. Θέματα περιβαλλοντικά, πολεοδομικά , ανακύκλωσης, συγκοινωνιακά, έργων υποδομής απαιτούν συνολικές δράσεις. Γιατί δεν είναι δυνατόν όμοροι δήμοι, όπως η Ελευσίνα, η Μάνδρα και η Μαγούλα, με κοινή ιστορική πορεία, κοινή καταγωγή, κοινά προβλήματα ,να μη δρουν σήμερα ως μια ενότητα, τουλάχιστον για τα σοβαρά προβλήματα, αφού ότι θετικό ή αρνητικό συμβεί σε έναν από αυτούς θα επηρεάσει άμεσα τους άλλους. Μήπως το πρόβλημα της χωματερής στο «Μελετάνι» αφορά μόνο την Μάνδρα ή του εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής στη «Χαλυβουργική» αφορά μόνο την Ελευσίνα;
Μήπως επίσης δεν έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο δήμος να χαρακτηρίζει στο Γενικό Πολεοδομικό του Σχέδιο βιομηχανική περιοχή, δίπλα σε περιοχή που όμορος δήμος έχει χαρακτηρίσει ως περιοχή αμιγούς κατοικίας;
Τέλος μήπως είναι άστοχο να θέλει για παράδειγμα κάθε δήμος την δημιουργία ενός κολυμβητηρίου στην περιοχή του, με τεράστιες δαπάνες συντήρησης, αντί της κατασκευής ενός που θα χρησιμοποιούν και θα συμμετέχουν στις δαπάνες όλοι από κοινού;
Όσον αφορά τώρα τον ισχυρισμό ότι με την ενδεχόμενη συνένωση θα χαθεί η αμεσότητα, πιστεύουμε ότι είναι τουλάχιστον αβάσιμος. Αν κάποιος για παράδειγμα εξετάσει την αύξηση του πληθυσμού της Μαγούλας κατά την τελευταία εικοσαετία και πλέον, θα διαπιστώσει εύκολα ότι προέρχεται κυρίως από μετακίνηση πληθυσμού της Ελευσίνας, ο οποίος βρήκε διαθέσιμη και σε συμφέρουσα αξία γη. Αντίστοιχα φαινόμενα παρατηρήθηκαν σε περιοχές της Μάνδρας, όπως στην Αγία Σωτήρα, στα Παλαιοκούντουρα κ.λπ., όπου επίσης υπήρξε εγκατάσταση πληθυσμού από όμορους δήμους.
Επίσης ας αναλογιστούμε πόσοι ως επαγγελματίες δραστηριοποιούνται ή απασχολούνται σε επιχειρήσεις γειτονικών δήμων, πόσα παιδιά συμμετέχουν σε αθλητικές, πολιτιστικές εκδηλώσεις όχι του δήμου τους αλλά γειτονικού και τέλος ας σκεφτούμε πόσους συγγενείς ή φίλους έχει κάθε ένας από μας σ΄ αυτούς.
Η άποψη επίσης, ότι σε ένα δήμο που πρόκειται να συνενωθεί, δεν θα επιτραπεί σε ανθρώπους που θέλουν να προσφέρουν να το κάνουν, αφού δεν θα έχουν τις απαραίτητες αρμοδιότητες, κρίνεται μάλλον επιφανειακά, γιατί επί της ουσίας αντίθετα θα απαιτηθεί η συμβολή όλων για την στελέχωση των νέων υπηρεσιών που θα ανήκουν πλέον στους δήμους.
Πιστεύουμε απόλυτα ότι όποιος θέλει να προσφέρει μπορεί να το κάνει ανεξαρτήτως θέσης.
Εξάλλου το πρόβλημα σήμερα δεν είναι ποιοι τελικά θα επικρατήσουν στους «καλλικράτειους» δήμους, ούτε τα σενάρια των υποψηφιοτήτων, αφού αυτά θα κριθούν από τους πολίτες στις επόμενες δημοτικές εκλογές. .
Αυτό που κύρια πρέπει να γίνει σήμερα και ιδιαίτερα στην Μαγούλα, όπου ως ο μικρότερος δήμος, θα συνενωθεί με μεγαλύτερο ή μεγαλύτερους όμορους, είναι να αποφασίσουμε αν θα ακολουθήσουμε την τακτική της απριόρι άρνησης ή αν θα αναλάβουμε πρωτοβουλίες για να επηρεάσουμε τις εξελίξεις.
Αν δηλαδή συμμετέχουμε σ΄ αυτές με συγκεκριμένες θέσεις ή αν περιμένουμε από άλλους να αποφασίσουν για μας χωρίς εμάς.
Πιστεύουμε ότι θα πρέπει άμεσα να ξεκινήσει ένας διάλογος μεταξύ των αιρετών , των φορέων της πόλης και κυρίως με την συμμετοχή των πολιτών για την εξεύρεση της κοινής συνισταμένης των λύσεων που απαιτεί η πόλη μας.
Τέλος, επειδή είμαστε απόλυτα πεπεισμένοι, ότι όσα μας ενώνουν είναι πολύ περισσότερα από αυτά που μας χωρίζουν, ας ευχηθούμε η μεταρρύθμιση αυτή να αποτελέσει αφορμή για την κοινή αντιμετώπιση των προβλημάτων που απασχολούν τον τόπο μας, γιατί στην χρονική αυτή συγκυρία δεν περισσεύει κανείς και γιατί είναι καλύτερα να δρομολογήσουμε εμείς την πορεία του τόπου μας και όχι να ακολουθήσουμε τις εξελίξεις.
*Ο Μενέλαος Μίχας είναι δημοτικός υπάλληλος στον δήμο Μεγάρων και θα είναι υποψήφιος στις δημοτικές εκλογές του 2010 στην Μαγούλα Αττικης.
No related posts.
